امروزه استفاده گسترده از سیستم های دال مشبک و مجوف، از جمله سقف های وافل در کشور عزیزمان ایران به طور تصاعدی در حال رشد است، ادعا میشود با سیستم های نوین میتوان هر دهانه و یا فواصلی ستونی را اجرا کرد، تبلیغات حاصل از عدم آگاهی یا صرفا بازارگرمی برخی از دلالان بازار بر آن شده است که صرفا با تکیه بر کلمه "نوین" استفاده بی جا از سیستم هایی نظیر سقف وافل، اینتل دک، کانتراس، یوبوت و... سبب صدمات جبران ناپذیری به مال و جان انسان ها شود.
هرچند هیچ گونه ممنوعیتی در استفاده از سقف های مشبک (وافل) وجود ندارد، اما به عنوان توصیه و حاصل از تجربه طراحی و اجرای چندین ساله این گونه سیستم ها، پیشنهاد میشود محدودیت های زیر را در سقف های وافل و شبه وافل (اینتل دک و کانتراس) در طراحی و اجرا در نظر گرفته شود.
 

1-اجرای دهانه بسیار بلند:

سعی شود از ایجاد دهانه های بسیار بلند پرهیز شود، دهانه هایی بالاتر از 13 متر طول در سازه های بتن آرمه با سقف وافل مستلزم دقت در طراحی، اجرا، کیفیت بالای بتن و عمل آوری آن و عوامل محیطی ناشناخته دیگری میباشد، در تبلیغات بعضی از شرکت ها ادعایی مبنی بر اجرای دهانه 20 متری وجود دارد، باید عنوان کنیم که هرچند اجرای هر دهانه ای با علم مهندسی عمران غیر ممکن نیست، اما با توجه به شرایط تیم های طراحی و اجرای سازه های متداول در کشور ایران، بسیار بعید میدانیم همچنین دهانه هایی به صورت کاملا اصولی طراحی و اجرا شوند، نکته حائز اهمیت این است که واقعا در فضای معماری ایجاد فضایی با دهانه 20 متر آنقدر محدودیت دارد که بخواهیم در عرصه ناشناخته ای پا بگذاریم؟

به عنوان یک توصیه در سازه های متعارف مسکونی و تجاری پیشنهاد میکنیم از اطلاعات جدول 1 این نوشتار برای حد بالای ایجاد دهانه های بلند استفاده کنیم، بازهم تمامی مطالب این نوشتار به عنوان توصیه و نه الزام بیان شده است.
 
 
جدول1-محدودیت های استفاده از سقف های وافل در پروژه ها
 
ضخامت سقف (cm)
وافل یک طرفه
وافل دو طرفه
اینتل دک و کانتراس
حداکثر دهانه (متر)
25
8
9
9
30
8.5
10
10
35
8.5
11
11
40
---
12
12
 
 

2-اجرای سقف های وافل طبقات زیرزمین :

یکی از اشتباهات در طراحی و اجرای سقف های وافل و شبه وافل، استفاده از این سقف ها در طبقات دارای دیوار حائل میباشند، از لحاظ فنی هنگامی که سازه دارای قطع سیستم باربر جانبی یا کاهش شدید سختی جانبی سازه باشد مسلما نیروی محوری بسیار زیاد یا به اصطلاح داخل صفحه قابل توجهی قرار میگرید، از آنجا که جزییات سقف های مشبک دارای سطح مقطع محوری بسیار کمی میباشد، لذا ممکن است پاسخگویی مناسب برای این موضوع مهم نباشد، در سقف های زیرزمین و دارای دیوار حائل پیش نهاد میکنیم از دال توپر بتن آرمه استفاده شود.

تصویر1-جزییات نیروهای وارد بر سقف سازه ای در تراز های مختلف ارتفاعی

3-اجرای سقف های وافل در سازه های فلزی:

آیین نامه هیچ گونه منعی در این مورد ندارد، اما بررسی نقشه های سازه طراحی شده و روش اجرا اینچنین پروژه ها بارها مشاهده شده است که عدم ایجاد برشگیرهای مناسب و توجه صحیح به اتصالات سازه های فلزی موجب خسارات بسیاری شده است، پیشنهاد میکنیم در سازه های فلزی از همان سیستم های متداول عرشه فولادی استفاده شود و در صورت استفاده از سقف های وافل دقت در طراحی و اجرا بسیار بیشتر و تحت نظارت شدیدتری باشد، ساختمان متروپل آبادان یکی از مهمترین نشانه های عدم درک صحیح از طراحی و اجرای این گونه سازه ها بوده است.

4-داشتن تجهیزات و پیمانکارن مجرب:

لازمه هر اجرای موفق و ماندگار، تیم فنی و مجرب دخیل در پروژه هستند، عموما سازه های مصالح بنایی مسلح، کلاف دار و سازه های بتن آرمه معمول با سقف های تیرچه و بلوک، به علت اینکه دارای دهانه های کوتاه میباشند تیرهای عمیقی ندارند، همچنین طی سالیان اجرا این گونه سقف ها اکثر پیمانکاران با این سیستم ها آشنایی کامل یا قابل قبولی دارند، اگر برای اجرای پروژه در منطقه پیمانکار تخصصی در دسترس نیست بهتر است طراحان و کارفرمایان محترم از اجرای سقف های اینچنینی پرهیز کنند.

 
در پایان این نوشتار باید عنوان کرد که سقف های وافل از مزایای بسیاری برخوردارند، اما قبل از طراحی و اجرای هر سیستمی باید با چالش های آن آگاه شویم.
 
 
 
بازدید: 62تاریخ انتشار : 1404/10/08
    سقف وافل
    طراح سایت و سئو سایت اصفهان Neshanteam.ir نشان تیم اصفهان