نحوه اجرای سقف وافل

سقف وافل با توجه به قابلیت فنی بسیار مناسب، دارای روش اجرای ساده و بدور از هرگونه ساختار پیچیده ای می‌باشد و می‌توان با هر نیرویی با آموزش اولیه و وسایل قابل دسترس سقف را اجرا نمود. اجرای سقف وافل در مقایسه با سایر دال های بتنی مجوف آسان تر صورت می‌گیرد. زیرسازی سقف‌های وافل مشابه سقف تیرچه و بلوک می‌باشد و در آیین نامه بتن ایران، فصل دال ها در مورد این نوع دال بتنی و همچنین نشریه 543 توضیحاتی در مورد خصوصیات و نحوه اجرا ارائه شده است.در ادامه به انواع روش اجرای سقف وافل می‌پردازیم؛سقف وافل به دو روش اجرا می‌شود.


زیرسازی سقف وافل
زیرسازی سقف وافل 
 
  •  اجرای تخت(معمولی)

  • اجرای مدولار

    روش اجرای تخت

  1. قرار گیری پایه های اطمینان (جک،اسکافلد،داربست و...)

  2. برای ایجاد سطحی یک دست از پلای‌وود یا قالب فلزی استفاده می‌کنیم

  3.  قرار گیری قالب وافل مطابق با نقشه محاسباتی

  4. آرماتور بندی

  5. بتن ریزی

  6.  باز کردن قالب ها (ابتدا پلای‌وود یا قالب فلزی باز شده سپس قالب وافل خارج می‌شود)

 روش اجرای تخت سقف وافل

از مزیت های این روش تسریع در زمان اجرای کار و ایمنی کارگران حین اجرای سقف و چیدمان دقیق‎تر قالب‎ها و کیفیت بهتر بتن نمایان زیر سقف می‌توان نام برد.

روش اجرای مدولار

در روش اجرای مدولار،ابتدا پایه های اطمینان (جک،اسکافلد،...) در فاصله معین قرار گرفته و سپس زیر سازی شبکه ای به وسیله قوطی ها انجام می‌شود و قالب‌های وافل مستقیما بر روی قوطی ها قرار می‌گیرند. 
خصوصیات روش اجرای مدولار عبارتند از:

  • نیاز به ابزار کمتر از جمله پلای‌وود
  •  نیاز به دقت بیشتر حین اجرا
  •  مناسب برای اجرای دهانه های متعارف

مراحل اجرای روش مدولار و تخت یکسان می‌باشد و فقط در استفاده از پلای‌وود و قالب فلزی تفاوت دارند که در روش مدولار عموما نیازی به فرش کردن سقف توسط پلای‌وود و یا قالب فلزی ندارد. 
در این قسمت به توضیح مفصل مراحل می‌پردازیم : 

1) زیرسازی سقف بدین صورت می‌باشد که ابتدا پایه های اطمینان(جک فلزی،اسکافلد،داربست) در فواصل مناسب قرار گرفته؛ سپس قوطی اصلی و پس از آن قوطی فرعی اجرا می‌شود (بار اعمال شده به زیرسازی، اول به قوطی کشی فرعی سپس به قوطی کشی اصلی و در اخر به پایه های اطمینان و زمین منتقل می‌شود ) و قالب های وافل روی، زیرسازی انجام شده طبق نقشه محاسباتی انجام شده قرار می‌گیرند.

 
زیرسازی سقف وافل

2) چیدمان قالب به طوری می‌باشد که قالب های وافل در قسمت های مشخص شده در نقشه های اجرایی و سازه که توسط مهندس سازه محاسبه شده است ، قرار داده می‌شود. و بسته به روش طراحی ممکن است برخی نواحی دال توپر بوده و نیازی به قرارگیری قالب نباشد. به دلیل استحکام بالای قالب های وافل آبا عبور و مرور بروی آن ها به آسانی صورت می‌پذیرد و با توجه به سبکی قالب ها به راحتی قابل قرارگیری برروی شبکه زیرسازی می‌باشند در قالب های وافل آبا محل قرار گیری قوطی ها تعبیه شده و باعث می‌شود در محل خود فیکس شوند همچنین این قالب ها جهت جداسازی نیاز به روغن کاری ندارند. 

چیدمان قالب وافل

3) پس از تکمیل مرحله جایگذاری قالب‌های وافل مرحله بعدی یعنی آرماتور‌بندی سقف می‌باشد. آرماتور بندی سقف وافل  شبیه به دیگر سقف ها می‌باشد بدین صورت که ابتدا آرماتور تحتانی در پایین تیرچه و بصورت طولی اجرا می‌شود، که علاوه بر کاهش پرت آرماتور ، باعث افزایش ظرفیت مقاومتی سقف هم می‌گردد. پس از آن شبکه فوقانی آرماتورها مطابق با جزئیات ذکر شده در نقشه محاسباتی اجرا می‌شود، آرماتور‌های طولی شبکه فوقانی و آرماتورهای تقویتی در صورتی که وافل دوطرفه باشد در دو جهت متعامد و برای وافل یک طرفه در یک جهت کار‌گذاشته می‌شوند. سپس با توجه با نقشه های سازه آرماتورهای عرضی در نواحی و به فواصل مشخص شده نقشه کارگذاشته می‌شوند یکی از نکات مهم در آرماتور‌بندی سقف وافل کارگذاری کلاهک برشی در سر ستون‌ها و دیوارهای برشی می‌باشد. این آرماتورها عمدتا بصورت خاموت بسته و در طول مشخصی از بر تکیه گاه ها کار گذاشته می شوند.                                                                                                     

  آرماتور بندی سقف وافل آبا 

4) پس از تکمیل آرماتور‌بندی سقف می‌توان با توجه به ضوابط اجرایی نسبت به بتن‌ریزی سقف وافل اقدام نمود. در سقف وافل به علت عاری بودن سقف از هرگونه مواد زائد مانند قطعات یونولیت و ... بتن به راحتی فضای بین تیرچه های تشکیل شونده و سطح روی قالب‌ها را بطور کامل پر می‌کند؛ و بتن ریزی سقف وافل از سهولت بسیار بالایی برخوردار می‌باشد. در این سقف ها نیازی به دو مرحله ای کردن عملیات بتن ریزی نخواهد بود و فوق روان کننده ها و افزودنی های دیگر نیز به علت فضای مناسب جهت ویبره شدن بتن اضافه نمی‌شود.سطح اکسپوز زیرین سقف بدون کرمو شدن و خرابی بتن حاصل خواهد شد. همچنین در سقف وافل ، بتن برای پر کردن فضای زیر قالب ها نیاز به حرکت افقی مانند سقف های مجوف دیگر (کوبیاکس، یوبوت و ..)ندارد.

بتن ریزی سقف وافل

5)  مرحله آخر زمان باز کردن قالب و برداشتن پایه های اطمینان است که مطابق با جدول 9-12-2 مبحث 9 انجام می‌شود

زمان لازم برای قالب برداری

*زمان قالب برداری و برداشتن پایه ها اطمینان به طور کلی به دمای محیط ساختمان بستگی دارد
*باز کردن قالب برای هر کدام از المان های سازه متفاوت است
*قالب های قائم بدلیل اینکه دارای فشار جانبی و فاقد فشار قائم هستند زود تر باز می‌شوند
*زمان باز کردن قالب تیر بدلیل اینکه وزن بیشتری نسبت به دال دارد طولانی تر است

توصیه اجرایی

اگر در زیرسازی سقف از اسکافلد استفاده کنیم اطمینان بیشتری در اجرا حاصل می‌شود و خطراتی مانند دررفتن جک و نشست سقف در حین بتن‌ریزی کاهش می‌یابد. زمانی که تیرچه درجا اجرا شد پیوستگی بتن و صلبیت سقف به خوبی رعایت می‌شود و این امر لرزش سقف در زمان بهره برداری را کاهش می‌دهد و حفره هایی که در این سقف ها وجود دارد باعث کاهش بار مرده می‌شود اما انتهای ستونها و در بعضی موارد در انتها و در امتدادتیرها نیز باید توپر اجرا گردد. از آنجا که این سقف دال دو طرفه می‌باشد در دو سو باربری انجام می‌گیرد درصورت نیاز به افزایش جان تیرچه به هر مقدار درسقف وافل می‌توان اعمال کرد که این امر به سبک سازی سازه کمک زیادی خواهد کرد.

 جزییات اجرایی سقف وافل

امروزه طراحی دیافراگم برای انتقال مناسب بار امری بسیار حیاتی می‌باشد، جزئیات اجرایی مناسب جهت سقف وافل در گام های مختلف می‌تواند از لحاظ فنی ایمنی بالایی را برای ساختمان تضمین نماید.  طراحی مناسب دیافراگم شامل بر آرماتورهای جمع کننده، انتقال مناسب بار از سقف به دیوارهای برشی و مهاربند، طراحی آرماتور دوخت، طراحی صحیح آرماتور پایین و بالای سقف و همچنین دیتایل آرماتور گوشه و برش پانچ در طراحی این سقف ها حائز اهمیت خواهد بود. در تصاویر زیر نمونه ای از دیتایل های اجرایی سقف نمایش داده شده است. 

جزییات اجرای سقف وافل                                         جزییات اجرای سقف وافل

جای گذاری آرماتور گوشه دال برای کنترل ترک
جزییات اجرای سقف وافل

جزییات اجرای سقف وافل                                         جزییات اجرای سقف وافل

جزییات اجرای سقف وافل                  جزییات اجرای سقف وافل          جزییات اجرای سقف وافل
آرماتور کلاهک برشی

جزییات اجرای سقف وافل
جزییات اجرای سقف وافل
جزئیات آرماتور گذاری تیرچه پایین سقف وافل

جزییات اجرای سقف وافل                                                     جزییات اجرای سقف وافل 
                                                                                                                                                                                  محدوده اجرای دال توپر در سر ستون

نظارت در سقف های دال مجوف

پیشرفت روز افزون علم مهندسی باعث ایجاد سیستم های نوین در صنعت ساخت و ساز شده است همواره نوآوری های مهندسی و حل کردن چالش ها، فعالیت جذابی برای مهندسان و صنعتگران ساختمان بوده است.طرح های معماری خلاقانه و نو ،کاهش هزینه های ساخت در عین التزام به ایستایی مناسب سازه سبب شده است طرح های مهندسی به روز شوند. یکی از سیستم هایی که اخیرا در کشورمان با سرعت بالایی رو به پیشرفت است،استفاده از قالب های پلاستیکی موقت در سقف یا به اصطلاح سقف وافل می‌باشد.ذکر این نکته خالی از لطف نیست که استفاده از هرگونه سیستم سازه ای نیاز به شناخت و درک صحیحی از ماهیت،رفتار و نحوه ی اجرا را دارد.
در این مقاله با توجه به تجربیات اجرایی در سیستم سقف وافل سعی شده است به نکات مهم در طول اجرا برای فعالین حوزه ساختمان تنظیم گردد.موارد کنترل اجرای چنین سیستم هایی به صورت گام به گام ارائه شده است.

  • کنترل عدم قرارگیری پای جک ها و یا پایه اسکافلد ها بروی خاک در اجرای سقف اول

از آنجایی که اکثر ساختمان ها دارای پی نواری هستند، در اجرای سقف اول سازه پایه های اطمینان (جک یا اسکافلد)ممکن است روی خاک قرار گیرند،اگر خاک به درستی کوبیده (compact) و به اندازه کافی نشست کرده باشد،می‌توان پایه های اطمینان را مستقیما روی خاک قرار داد.به دلیل آن که در هنگام بتن ریزی وزن سیال بتن بالا می‌باشد و همچنین پمپاژ بتن ممکن است ضرباتی را به پایه های اطمینان وارد کند لذا نیاز است در صورتی که خاک مقاومت مناسبی نداشته باشد در زیر پایه های اطمینان سطح فشاری را به واسطه ی قالب فلزی، چوب و ... افزایش داد تا نشست اتفاق نیفتد. 

کنترل عدم قرار گیری پای جک ها روی خاک در سقف اول

  •  کنترل اجرای صحیح زیرسازی سقف متناسب به طول دهانه و وزن سقف

برای زیر سازی سقف وافل عمدتا از قوطی،چهار تراش یا لوله که بر روی پایه اطمینان تشکیل یک شبکه سازه ای را می دهند،استفاده می‌شود.از آنجایی که اصولا سقف وافل برای دهانه های بلند استفاده می‌شود لذا فواصل پایه های اطمینان از یکدیگر،ابعاد پروفیل های استفاده شده در زیر سقف بسیار مهم و حیاتی می‌باشد بارها مشاهده شده است به دلیل زیرسازی ضعیف به هنگام بتن ریزی سقف یا بطور کلی فروریخته و یا نشست کرده است . به عنوان یک توصیه فواصل پایه های اطمینان از یکدیگر نهایتا به 1.5 متر محدود گرددو در صورت استفاده از قوطی برای زیرسازی از جدول زیر باید استفاده شود.

  زیرسازی سقف وافل با توجه به دهانه
 
  • کنترل اجرای صحیح کلاهک های برشی در سر ستون ها

در اجرای سقف های دال مجوف وافل کنترل اجرای صحیح کلاهک های برشی در سر ستون‌ها و قسمتی که تیر به ستون متصل نشده باشد از مهمترین موارد است این کلاهک‌ها عمدتا بصورت یک یا دو خاموت بسته می‌باشد که در فواصل منظمی از بر ستون تا طولی مشخص مطابق با نقشه های محاسباتی کارگذاشته می‌شود. عدم اجرای صحیح این آرماتور های برشی می‌تواند موجب گسیختگی پانچ در حین بهره برداری و یا ناشی از وقوع زلزله گردد. 

اجرای صحیح کلاهک برشی

  •  کنترل صحت اجرای مناطق توپر در سر ستون ها و دیوارهای برشی

در سقف وافل عمدتا دال بصورت تخت اجرا و از قالب های غیرماندگار برای ایجاد حفره و بهینه سازی در وزن مرده سقف استفاده می‌گردد. کارگذاری این قالب ها موجب کاهش مقاومت برشی سقف نسبت به دال توپر هم ضخامت می‌گردد در نتیجه در مناطقی از سقف ،عمدتا در سر ستون ها و دیوارهای برشی که برش زیاد می‌باشد سقف می‌بایست بصورت توپر اجرا گردد. در نتیجه باید دقت کرد تا کارگذاری قالب های وافل به گونه‌ای باشد تا به مقدار مورد نیاز محاسباتی از سر ستون ها و دیوارها مطابق با نقشه های محاسباتی دال فاصله داشته باشد و آن  قسمت ها  بصورت توپر قالب بندی و بتن ریزی گردد. 

صحت اجرای مناطق تو پر سر ستون

  • کنترل آرماتور سقف وافل

بستن آرماتور های سقف وافل پس از چیدن قالب های وافل صورت می‌گیرد با توجه به وجود تیر های T شکل در سقف وافل ابتدا می‌بایست آرماتور پایین تیرچه ها مطابق با نقشه های سازه اجرا گردد استفاده از اسپیسر و پاک بودن قالب های وافل هنگام کنترل آرماتور بندی نیز باید بررسی شوند. اصولا آرماتور پایین تیرچه به صورت تک آرماتور 16F-F18-F20 می‌باشد که بسته به دهانه و کاربری می‌تواند به صورت دوبل هم اجرا گردد.شبکه مش بالایی وافل عمدتا به صورت آرماتور حداقل افت و حرارت قرار می‌گیرد و در محل تکیه گاه ها آرماتور تقویتی اجرا خواهد شد در زیر دیتیل کلی از سقف وافل و جزئیات مرتبط با آرماتور گذاری آن ارائه شده است. 

کنترل آرماتور سقف

  •  کنترل اعمال خیز منفی در سقف ها مطابق با نقشه محاسباتی

در سقف های دال مجوف و عمدتا در دهانه‌های بلند اعمال خیز منفی مطابق با نقشه‌های اجرایی از نظر جانمایی و مقدار خیز ضروری می‌باشد. در این حالت وسط دهانه ها را به مقدار مشخصی که بستگی به بارگذاری، طول دهانه و ضخامت سقف دارد بصورت قوسی قالب بندی می‌نمایند تا بخشی از خیز آنی سقف را جبران نماید. در نتیجه مهندسین ناظر می‌بایست نسبت به اعمال دقیق خیز منفی قبل از بتن‌ریزی سقف اطمینان حاصل نمایند. 

اعمال خیز منفی

  • کنترل کارگذاری پایه های اطمینان پس از بازکردن قالب های سقف

مانند دیگر سقف های دال بتنی در سقف های دال مجوف نیز هنگام برداشتن قالب سطوح زیرین باید پایه هایی را به عنوان پایه اطمینان در زیر دال باقی گذاشت تا از تغییر شکل هایی که در طول زمان بوجود می‌آیند جلوگیری شده و در عین حال تا کسب مقاومت کافی بتن از بروز مشکلات مقاومتی و تغییرشکلی در ساختمان جلوگیری کند. تعداد پایه های اطمینان فاصله بین آنها و مشخصات آنها را می باید از طریق محاسبه و برمبنای مقاومت کوتاه مدت بتن بدست آورد ولی بطور کلی فاصله آنها نباید از سه متر بیشتر باشد. 

کار گذاری پایه های اطمینان

خرید قالب وافل یا اجاره قالب وافل؟

سیستم وافل به عنوان یکی از سیستم های جدید ساختمانی در ایران می‌باشد که با توجه به مزایای اقتصادی و فنی آن مورد توجه کارفرمایان و پیمانکاران قرار گرفته است. یکی از مسائل مهم ،کاهش هزینه اجرای این سیستم می باشد که شرکت آبـا با توجه به نیازهای کارفرمایان و پیمانکاران اقدام به فروش و اجاره قالب وافل کرده است که هر کدام از این شرایط دارای مزایا و معایب خاص خود می‌باشد .

در زیر به بیان مزایا و معایب خرید و اجاره قالب وافل می‌پردازیم:

پیمانکار سقف وافل

  •   پیمانکاران سقف وافل می‌توانند با خرید قالب وافل، با توجه به نیاز هر پروژه (تعداد و نوع قالب)در هر تعداد سقف و پروژه(بستگی به کیفیت و نحوه استفاده از قالب دارد) از قالب ها استفاده کنند تا زمانی که دیگر قابل استفاده نباشند.

  • بدلیل تنوع زیاد در قالب های سقف وافل و هزینه بر بودن خرید انواع قالب،و همچنین با توجه به هزینه های استهلاک و نگهداری احتمالی قالب سقف برای پروژه ها شرکت آبا می تواند آنها را به پیمانکاران سقف وافل اجاره دهد. 

نیاز پروژه به سقف وافل

  •   در صورتی که پروژه فعلی بر اساس سیستم سقف وافل طراحی شده باشد و پیمانکار در پروژهای بعدی خود نیازی به استفاده از قالب وافل نداشته باشد، مجموعه آبـا می تواند قالب های سقف وافل را به پیمانکاربفروشد و پس از اتمام پروژه آنها را خریداری نماید.

  •  در صورتی که پیمانکار پروژه توانایی اجرای سقف وافل را نداشته باشد شرکت آبا می تواند اجرای پروژه را بر عهده بگیرد در این حالت نگرانی از بابت انتخاب پیمانکار و مهارت او در اجرای سقف وافل نخواهد داشت.

       توصیه پایانی: 
با توجه به مطالب بیان شده در بالا در صورتی که شما پیمانکار تخصصی اجرای سقف وافل می‌باشید و یا با توجه به شرایط کاری که دارید و احتمال می‌دهید که در پروژه های متعدد از قالب وافل استفاده خواهید کرد، بهتر است قالب وافل به عنوان بخشی از ابزار کار خود خریداری نمایید. لذا درصورتی که شما مالک و یا مجری یک پروژه ساختمانی هستید که طراحی آن با استفاده از سیستم سقف وافل انجام یافته است پیشنهاد ما اینست که قالب  وافل را اجاره نموده و اجرای آن را به پیمانکار سقف وافل بسپارید. شرکت آبا دارای بروزترین تکنولوژی های تولید قالب وافل میباشد و به دلیل تولید با کیفیت و کوتاهی دست واسطه ها، خریدار و یا موجر، می توانند قالبهای سقف وافل را با بهترین قیمت به صورت مستقیم از شرکت خرید و یا اجاره کنید.

گروه مهندسی آبا آمادگی خود را برای اجرای سریع و مطمئن سقف های وافل اعلام می دارد.